Từ năm 2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh có nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt là việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, không phải cứ thuộc diện miễn thuế là không cần thực hiện nghĩa vụ kê khai hay quản lý sổ sách. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ những hộ kinh doanh được miễn thuế, điều kiện áp dụng và các quy định cần tuân thủ theo pháp luật hiện hành.
1. Những hộ kinh doanh được miễn thuế theo quy định mới
Việc xác định hộ kinh doanh có thuộc diện miễn thuế hay không là bước quan trọng giúp người kinh doanh chủ động nghĩa vụ tài chính. Trong bối cảnh chính sách thuế đang điều chỉnh theo hướng hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ, ngưỡng miễn thuế đã có sự thay đổi đáng kể so với trước đây.
1.1. Ngưỡng doanh thu được miễn thuế
Theo định hướng sửa đổi chính sách thuế áp dụng từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu không vượt quá 500 triệu đồng/năm sẽ thuộc diện miễn thuế. Đây là thay đổi lớn so với ngưỡng 100 triệu đồng trước đây, nhằm giảm áp lực tài chính cho nhóm kinh doanh nhỏ lẻ.
Trước khi áp dụng, cần hiểu rõ phạm vi miễn thuế bao gồm:
Không phải nộp thuế GTGT
Không phải nộp thuế TNCN
Việc nâng ngưỡng này giúp nhiều hộ kinh doanh nhỏ tiếp tục hoạt động ổn định mà không bị áp lực về nghĩa vụ thuế, đồng thời khuyến khích phát triển kinh doanh ở quy mô nhỏ.
1.2. Cách xác định doanh thu để xét miễn thuế
Để xác định có thuộc diện miễn thuế hay không, hộ kinh doanh cần tính đúng tổng doanh thu trong năm. Đây là yếu tố quyết định và thường dễ bị sai sót nếu không theo dõi đầy đủ.
Trước khi đi vào chi tiết, cần lưu ý cách xác định doanh thu:
Tính tổng doanh thu từ tất cả hoạt động kinh doanh
Bao gồm cả bán hàng trực tiếp, bán online và qua sàn thương mại điện tử
Không được trừ chi phí khi xác định ngưỡng
Quy định này căn cứ theo nguyên tắc tại Thông tư 40/2021/TT-BTC, nhằm đảm bảo việc xác định đối tượng miễn thuế được thực hiện minh bạch và thống nhất.
2. Điều kiện để hộ kinh doanh được miễn thuế
Không phải mọi hộ kinh doanh có doanh thu thấp đều tự động được miễn thuế. Để được áp dụng chính sách này, người kinh doanh cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện về doanh thu và tính hợp pháp của hoạt động kinh doanh theo quy định hiện hành.
2.1. Doanh thu không vượt ngưỡng trong năm dương lịch
Điều kiện đầu tiên để được miễn thuế là doanh thu trong năm dương lịch không vượt quá ngưỡng quy định. Việc xác định này phải dựa trên doanh thu thực tế phát sinh, không phải ước tính.
Trước khi áp dụng, cần lưu ý các nguyên tắc quan trọng:
Tính tổng doanh thu trong cả năm dương lịch
Nếu vượt ngưỡng tại bất kỳ thời điểm nào, nghĩa vụ thuế sẽ phát sinh kể từ thời điểm vượt
Không được điều chỉnh lại doanh thu để duy trì trạng thái miễn thuế
Nguyên tắc này căn cứ theo Luật Quản lý thuế 2019, nhằm đảm bảo việc xác định nghĩa vụ thuế được thực hiện chính xác và minh bạch.
2.2. Hoạt động kinh doanh hợp pháp
Bên cạnh điều kiện về doanh thu, hộ kinh doanh cần đảm bảo hoạt động kinh doanh hợp pháp để được áp dụng chính sách miễn thuế. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo tính minh bạch và quản lý của cơ quan thuế.
Trước khi đi vào chi tiết, cần đáp ứng các điều kiện cơ bản:
Có đăng ký hộ kinh doanh (trừ một số trường hợp kinh doanh nhỏ lẻ đặc thù)
Có mã số thuế để thực hiện nghĩa vụ kê khai
Các quy định này được hướng dẫn tại Nghị định 01/2021/NĐ-CP, là cơ sở pháp lý để xác định tư cách hoạt động kinh doanh hợp lệ.
3. Hộ kinh doanh miễn thuế vẫn phải thực hiện nghĩa vụ gì?
Một hiểu lầm phổ biến là được miễn thuế đồng nghĩa với việc không cần thực hiện nghĩa vụ với cơ quan thuế. Trên thực tế, hộ kinh doanh vẫn phải tuân thủ các yêu cầu về kê khai, ghi chép và lưu trữ dữ liệu.
3.1. Nghĩa vụ kê khai và thông báo doanh thu
Dù không phải nộp thuế, hộ kinh doanh vẫn cần thực hiện kê khai để cơ quan thuế có cơ sở quản lý và xác nhận tình trạng miễn thuế.
Trước khi thực hiện, cần chuẩn bị các hồ sơ quan trọng:
Thông báo doanh thu theo mẫu 01/TKN-CNKD
Thông báo tài khoản theo mẫu 01/BK-STK
Các nghĩa vụ này được quy định tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP, giúp đảm bảo dữ liệu kinh doanh được theo dõi đầy đủ.
3.2. Nghĩa vụ ghi sổ kế toán
Hộ kinh doanh thuộc diện miễn thuế vẫn phải ghi nhận doanh thu để chứng minh không vượt ngưỡng chịu thuế. Đây là căn cứ quan trọng khi cơ quan thuế kiểm tra.
Trước khi áp dụng, cần lưu ý:
Sử dụng sổ doanh thu mẫu S1a-HKD
Ghi nhận đầy đủ các giao dịch phát sinh
Có thể ghi theo từng lần hoặc tổng hợp theo ngày
Quy định này được hướng dẫn tại Thông tư 152/2025/TT-BTC, giúp chuẩn hóa việc ghi chép dữ liệu kinh doanh.
3.3. Nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu
Ngoài việc kê khai và ghi sổ, hộ kinh doanh cần lưu trữ dữ liệu liên quan đến hoạt động kinh doanh trong thời gian tối thiểu theo quy định.
Trước khi thực hiện, cần đảm bảo:
Lưu thông tin bán hàng, giao dịch và chứng từ
Thời gian lưu trữ tối thiểu 5 năm
Có thể cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu
Việc lưu trữ đầy đủ không chỉ giúp tuân thủ quy định mà còn hỗ trợ đối chiếu, giải trình khi cần thiết.
4. Hộ kinh doanh miễn thuế có cần xuất hóa đơn không?
Nhiều hộ kinh doanh cho rằng khi được miễn thuế thì không cần xuất hóa đơn. Tuy nhiên, trên thực tế, việc xuất hóa đơn không phụ thuộc hoàn toàn vào nghĩa vụ thuế mà còn liên quan đến yêu cầu từ khách hàng và quy định quản lý giao dịch.
4.1. Quyền xuất hóa đơn điện tử
Dù thuộc diện miễn thuế, hộ kinh doanh vẫn được phép xuất hóa đơn để phục vụ nhu cầu giao dịch. Tuy nhiên, hình thức phổ biến là đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh.
Trước khi thực hiện, cần lưu ý:
Phải đăng ký với cơ quan thuế
Thực hiện cấp hóa đơn theo từng giao dịch cụ thể
Không sử dụng hóa đơn tự phát hành nếu chưa đủ điều kiện
Quy định này được hướng dẫn tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP, nhằm đảm bảo việc quản lý hóa đơn vẫn minh bạch ngay cả với hộ kinh doanh miễn thuế.
4.2. Xuất hóa đơn có làm phát sinh thuế không?
Một điểm quan trọng cần hiểu rõ là việc xuất hóa đơn không đồng nghĩa với việc phát sinh thuế. Nghĩa vụ thuế vẫn phụ thuộc vào tổng doanh thu trong năm.
Trước khi áp dụng, cần nắm rõ nguyên tắc:
Nếu tổng doanh thu vẫn ≤ 500 triệu đồng/năm → vẫn được miễn thuế
Việc xuất hóa đơn chỉ là chứng từ giao dịch, không làm thay đổi bản chất nghĩa vụ thuế
Nguyên tắc này được áp dụng theo quy định quản lý thuế hiện hành, giúp hộ kinh doanh yên tâm khi cần xuất hóa đơn cho khách hàng.
5. Các trường hợp không còn được miễn thuế
Việc miễn thuế không mang tính cố định mà phụ thuộc vào tình hình kinh doanh thực tế. Khi không còn đáp ứng điều kiện, hộ kinh doanh sẽ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.
5.1. Doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm
Khi tổng doanh thu trong năm vượt quá ngưỡng miễn thuế, hộ kinh doanh sẽ không còn được áp dụng chính sách ưu đãi.
Trước khi đi vào chi tiết, cần lưu ý:
Phải kê khai và nộp thuế GTGT, TNCN
Nghĩa vụ thuế phát sinh từ thời điểm vượt ngưỡng, không phải từ đầu năm
Việc theo dõi doanh thu sát sao là yếu tố quan trọng để tránh bị truy thu ngoài dự kiến.
5.2. Không kê khai hoặc kê khai sai doanh thu
Ngoài yếu tố doanh thu, việc không thực hiện kê khai hoặc kê khai sai cũng khiến hộ kinh doanh mất quyền miễn thuế.
Trước khi áp dụng, cần hiểu rõ rủi ro:
Có thể bị ấn định doanh thu và số thuế phải nộp
Bị truy thu thuế và xử phạt hành chính
Các mức xử phạt được quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP, với mức phạt tăng theo mức độ vi phạm.
6. Những lưu ý quan trọng để tránh rủi ro thuế
Để duy trì trạng thái miễn thuế và tránh các rủi ro pháp lý, hộ kinh doanh cần chủ động kiểm soát hoạt động kinh doanh ngay từ đầu.
1 - Theo dõi doanh thu thường xuyên: Việc theo dõi doanh thu không chỉ giúp xác định nghĩa vụ thuế mà còn giúp hộ kinh doanh chủ động trong kế hoạch tài chính. Trước khi thực hiện, cần:
Tổng hợp doanh thu theo tháng hoặc quý
So sánh với ngưỡng 500 triệu đồng
Chủ động điều chỉnh kế hoạch kinh doanh nếu cần
2 - Chuẩn hóa dữ liệu bán hàng: Dữ liệu bán hàng là cơ sở quan trọng để kê khai thuế chính xác. Nếu dữ liệu không đồng bộ, việc xác định doanh thu sẽ dễ sai lệch. Trước khi áp dụng, hộ kinh doanh cần đảm bảo:
Lưu trữ thông tin khách hàng và giao dịch
Đồng bộ dữ liệu giữa các kênh bán hàng
Kiểm tra định kỳ để phát hiện sai sót
3 - Chủ động kê khai đúng hạn: Việc kê khai đúng hạn là yếu tố quan trọng để tránh bị xử phạt hành chính, ngay cả khi thuộc diện miễn thuế. Trước khi thực hiện, cần:
Thiết lập lịch nhắc kê khai
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ
Nộp đúng thời hạn quy định
Những hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm được miễn thuế GTGT và thuế TNCN theo quy định mới từ 2026. Tuy nhiên, việc miễn thuế không đồng nghĩa với việc miễn toàn bộ nghĩa vụ quản lý và kê khai. Hộ kinh doanh vẫn cần theo dõi doanh thu, ghi chép sổ sách và tuân thủ quy định để tránh rủi ro pháp lý.
Để quản lý doanh thu hiệu quả và đảm bảo dữ liệu luôn chính xác, bạn có thể sử dụng phần mềm quản lý bán hàng Tendoo. Giải pháp này giúp tự động ghi nhận giao dịch, theo dõi doanh thu theo thời gian thực và hỗ trợ dữ liệu cho kê khai thuế, đặc biệt phù hợp với hộ kinh doanh nhỏ cần vận hành đơn giản nhưng vẫn tuân thủ đúng quy định.
Bài viết khác
